“Базардан келген құйысқан
Тарамай шашым ұйысқан.
Келіп кетіп жүріңдер,
Сағындырмай туысқан,”-деп өзінің өтінішін де айта жүреді.
Қыздың сыңсуы жарасымды әрі тәрбиелік мәні бар салтанатты салт. Бұл адамгершілік, әдептілік жағынан алғанда да өте орынды дәстүр. Өйткені балалық күндерден ағайын ортасынан бөлініп кету оңай іс емес.

Ал бүгінгінің сыңсуын ұзатылмақы қыз айтпайды. Арнайы дайындалған әртістер айтады. Жақсы болсын жаман болсын той үстіндегі бір көрініс. Атырауда осындай әртістерді жалдау соңғы 3-4 жылдықта әдетке айналған. Бағасы да орындаушының шеберлігіне және халық сұранысына байланысты (шамамен 50-100 мың теңге) құбылады. Бір ретімен орындалатын сыңсу көрген емеспін саналы өмірімде. Сыңсу айтушы әртістің қолының тиген уақытына (бір күнде бірнеше тойға барады ғой) байланысты тойдың басы демейді, ортасы демейді келеді де айтып кете береді. Тойдың өзіндік сценариі бар ма, жоқ па онымен санаспайды, бір міндетті сиқты болып қаласың. Жақсы делік оған да, келгендегі қойылымы керемет болса ғой шіркін. „Халтура,„- десем жағым суалып қалмас. Онысымен қоймай елші құдалардан ақша талап ететіндері де жоқ емес.

Жуырда тойда болғам, Атырауға әйгілі Талшын апамыз келді. Айналасына қарап, асықпай шығуға болады емес пе? Жоқ шықты да өзін таныстыра бастады, айтып -айтып келгенде қыз жоқ, алдымен келіп қыздың киінуін күтсе қайтеді екен. Олай болмады екен бір әртістерде ипровизация деген болушы еді бірдеме қылмайды ма енді. Жоқ алды да қызымыз киініп үлгере алмай жатыр деп жиналған халыққа жария қылды. Содан бір „өтпейтін„ анекдоттар айтып (өзі айту да білмейді екен) халықты қожыратып алды. Сыңсу. Қызды жетектеп жүр, қыз қоштасқан болып иіліп сәлем етіп жүр. Қыздың дайын еместігі көрініп тұр, яғни қызбен дайындық жұмысын жүргізбеген. бітті-ау деген кезде елші құдаларды шақырды ортаға, неге екені белгісіз. Елшілер орындарынан көтеріліп дал болып тұр. Микрофон ұсынылды, тілегін айтып жатыр сасқаннан. Содан болды, тұр екеуі де. Талшын апамыз -„Қалтаңызды қарамайсыз ба?„-деп қалды. Елшілер бір сүңгіп бір бесмыңдық алып шықты. Соны да азсынып алып кетті апамыз. Сонда деймін -ау, бұл қай салтымызда бар екен?.

Менің ойымша той иесі бір рет болса да орындаушыны тыңдауы керек сияқты. Және өз талабын, яғни келетін уақытын, қонақтарды мазаламауын сұрауы керек сияқты. Себебі ақшаны той иесі береді емес пе?

*** Мақаланы жазу барысында Томиристің блогындағы материалдар пайдаланылды

КТ жігіттері кетті, біз қалдық. Келесі күні IDtv-іміз ИТтв болды да шықты. Жексенбіге тап келуін десеңші “бір алпыс бес” алмайды. Содан не керек “бір алпыс бесін” алдым, тексереді өз жағынан бәрі дұрыс деген жауап. Есі дұрыс адамның ісі емес екені анық қой енді өз жағында дұрыс болса мен жағы дұрыс емес екені логический шықпайды ма. Соған бастары жетпеді ғой қасқалардың. Айтсаң түсінбейді (түсінгілері келмейді ме екен?). Өздерінше мені жұбатқан болып барлық контактілерімді алады.

Шыдам бітті. Абонент бөліміндемін. Телефон қарттікі болып келісім шатты бұзбады (Келісім шарт жасасқанда телефон кімдікі екенінде шаруалары болмады). Өзімдегі копиясын көрсеттім, мында менің қолым қойылған десем… Сонда қызық, келісім шартсыз қарттың телефонына IDtv қосқаны ма? Қарт сотқа берсе ше, мегалайн (мегалайн қойғанда да мен барғам кезінде, еш сенімхатсыз) мен IDtv-ға ақша сұрағаны үшін?  Жиырма күн ішінде он жеті рет тапсырыс беріппін. Әлгі абоненттік бөлімдегі жас жігіт, обалы не керек, барынша шауып жүр ағалап (клиенттен айрылу оңай ма). Содан айтқаны бүгін жігіттер кетіпті біздің үйге. Келесі күні жұмыстан келсем тв жасап тұр. Ал кес. Жарықтықтың көрсету сапасы жақсы екен Алматвға қарағанда. Енді ойланып отырмын…

Қар жауды. Көп емес, көшені тайғақ қылардай бар. Сол күні жұмысқа жай шықтым. Біздің қаланың спец.техникасының жұмысын білемін ғой. Басқа қаладағыдай емес жұмысқа бізбен жағаласып сегізде шығады. Жұмыс арғы бетте еді, көпірден өтейін деп келсем машина толып, көпір аузы бытысып жатыр (сондай кезде біздің шопірлер жанталасып қалады). Өзіше ақылдымын ғой, кептеліп тұрмайыншы деп жай шыққаным сағат онда. Тырқылдаған сары трактордың артынан еріп келем, көпірге менімен бірге шықты ғой байғұс. Сонда сағат онға дейін көпір аршылмаған.

Салмағы үш те жеті жүз, бойы елу бір.

Дәл кеше күтпеп едік, жұмыстан үйге келе жатығанда тел соқты, болып қалған сияқты деп. Үйге келіп бір шай ішіп (шай ішіп кетейінші деген соң) кеттік. Содан сағат жарымнан соң ұл деген хабар келді. Алып ұшып жігіттерге бардым. Тойлап қайттық біраз.

Жергілікті газеттердің бірін оқып отырып “Келін неге беташарда сәлем беруден бас тартты” (мақала атын қате жазсам айып етпеңіздер) деген мақалаға кқзім түсті.

Бір ауылда дейді (қай ауыл екен?) жаңа түскен келін беташардан үзіді-кесілді бас тартыпты. Жиылған жұртқа -”Бұл Аллаға серік қосу,”-деген екен. Сонда қашаннан бері иіліп сәлем салу ширк болғаны?

Ата-бабадан келе жатырған салтымызды аяқасты қылған неғылған келін деген сұраққа жауап іздейді автор.  Осы орайда сізде не айтасыздар? Ата-енесіне иіліп сәлем ету ширк пе? Бұл қай жерде жазылған?